على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3773
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نواحل ( nav hel ) ع . ج . ناحل . نواحى ( nav hi ) ع . ج . ناحية . نواحى ( nav hi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كنارهها و اطراف و حوالى و اطراف شهر و كرانههاى دريا و ديار و اراضى متصل بهم . و نواحىنشين : آنكه در لب دريا منزل دارد . نواخانه ( nav - x ne ) ا . پ . زندان و محبس و بندىخانه . نواخت ( nav xt ) پ ح م . نواختن . ا . شفقت و تسلى و مهربانى و خاطر نوازى و نوازش . و آهنك و سرود و آهنك آواز و يا ساز . و كوشش و جهد . نواختن ( nav xtan ) ف م . پ . تسلى دادن و شفقت نمودن و ملاطفت كردن و مهربانى كردن و خاطرنوازى كردن . و بمراد رسانيدن و خواهش و ميل ديگرى را بجا آوردن . و ستودن و تملق كردن و خوش آمد گفتن و تعريف كردن و ستودن كار و عملى را . و انعام دادن . و مانند دوست و يا برادر معامله كردن . و سراييدن و ساز زدن و تغنى كردن و بآهنك بلند ساز زدن . نواخته ( nav xte ) ص . پ . تسلى داده شده و دستگيرى شده و مهربانى كرده شده . نواخته ( nav xte ) ا . پ . خير و خيرات و تكلف و انعام . نواخذ ( nav xez ) ع . ج . ناخذاة . نواخسته ( nav - xaste ) ا . پ . باغ نو درخت نشانده شده . نواخوان ( nav - x n ) ا . پ . واو دويم معدوله - آنكه تحقير و استهزا مىكند ديگرى را و تقليد مىكند بانك و آواز آن را و آنكه مانند سرود ديگرى مىسرايد . و آنكه كيف كرده و براى خود آواز مىخواند . نواخوانى ( nav - x ni ) ا . پ . واو دويم معدوله - تقليد بانك و آواز ديگرى و آنچه بطريق طنز و استهزا گفته مىشود . نواد ( nav d ) ا . پ . سوراخى كه در زمين سازند مانند مخزن و در آن چيزها را پنهان كنند . و زيان و نقصان . و زبان و گفتار و كلام و كلمه . و اندازه و شمار . نواد ( nov d ) م . ع . ناد نودا و نوادا و نودانا . ر . نود . نواد ( nav dd ) ع . ج . ناد و نادة . نوادب ( nav deb ) ع . ج . نادبة . نوادة ( nav dat ) ا . ع . نام جايى در يمن كه در آن قبر سام بن نوح مىباشد . نوادر ( nav der ) ع . ج . نادر و ج . نادرة . نوادر ( nav der ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى كمياب و نادر و هر چيز تحفه و هر چيزى كه تازگى داشته باشد . و چيز هاى عجيب . و نوادر كلام : گفتار غير معهود . نوادس ( nav des ) ص . ع . رماح نوادس : نيزهها كه برهم خورند . نوادشه ( nav dce ) ا . پ . گل و خاشاك . نواده ( nav de ) ا . پ . نبيره و فرزندزاده و پسرزاده و فرزند عزيز و گرامى . و نوادهء پسرينه : پسرزاده . و نوادهء دخترينه : دخترزاده . نوادى ( nav di ) ع . ج . نادية . نوادى ( nav di ) ا . ع . نوادى النوى : آنچه پراكنده شود از خستهء خرما وقتى كه آن را مىشكنند . نوادى ( nav di ) ص . ع . ابل نواد : شتران رمنده . نوار ( nav r ) و ( nov r ) ا . پ . كناره مانندى پهن كه از ريسمان بافند و بر خيمه و جز آن دوزند و نيز بار را بدان بر پشت ستور محكم بندند و تنك ستور . و مردم بىگناه . نوار ( nav r ) ا - ص . ع . زن دور از تهمت پاكدامن . و زن رمندهء از مرد . و آهوى رمنده . ج : نور . و بقرة نوار : گاو مادهاى كه از گشن گريزد . ج : نور . و فرس و ديق نوار : اسب مادهاى كه خواهش نر داشته باشد ولى سستى كند و از صولت نر ترسد . و نيز نوار : نام زنى . نوار ( nav r ) و ( nevar ) م . ع . نارت المرأة نورا و نوارا و نوارا ( از باب نصر ) : گريخت آن زن از تهمت و دور شد و ترسيد . و نارت الظبية : ترسيد آن ماده آهو و گريخت . و نار المرأة : دور داشت آن زن را از تهمت و گريزانيد آن را ( لازم و متعدى ) . نوار ( novv r ) ع . ج . نوارة . نوارا ( nev r ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كشتى و نوعى از كشتى . نوارة ( novv rat ) ا . ع . شكوفه و شكوفهء سپيد . ج : نوار . و ج ج : نواوير . نوارس ( nov res ) ا . پ . نوعى از خيار دراز . نواره ( nav re ) ا . پ . مأخوذ از تازى - قايق و كشتى و كشتى محافظ ساحل . نوارهان ( nav - rah n ) ا . پ . صله و انعامى كه بشعرا و مغنيان و اهل طرب مىدهند و مژدگانى و نواداران و تحفه و ارمغان .